Je contract is afgelopen en je merkt het niet

Bij WVE bellen we elke week klanten die verbaasd zijn als we vertellen dat hun vaste contract al een tijd voorbij is. Niet omdat ze slordig zijn, maar omdat er niets gebeurt op het moment dat het afloopt. Geen brief die je niet kunt missen, geen knop die omgaat, geen levering die stopt. Het licht blijft branden, de ketel blijft draaien, en het bedrag op je afschrift verandert pas een paar maanden later.

Dat is precies waarom dit onderwerp bovenaan staat. De schade zit hem niet in één dure maand, maar in het stilzwijgend doorlopen.

Wat er precies gebeurt als je vaste contract afloopt

Je levering stopt niet. Op de dag na je einddatum gaat je contract over in een overeenkomst voor onbepaalde tijd met een variabel tarief bij dezelfde leverancier. Dat is de standaard bij vrijwel elke leverancier.

Twee dingen zijn daarbij belangrijk:

• Je zit nergens meer aan vast. Vanaf dat moment kun je op elk gewenst moment overstappen zonder opzegvergoeding.
• Je tarief beweegt weer mee. Variabele tarieven worden meestal per kwartaal of halfjaar aangepast, met een aankondiging vooraf.

Op zichzelf is dat geen ramp. Het probleem is dat de meeste mensen dat moment gewoon voorbij laten gaan, en het variabele tarief van hun huidige leverancier zelden het scherpste tarief in de markt is.

Waarom blijven zitten geld kost

Even met echte cijfers. Dit zijn de variabele leveringstarieven van een aantal leveranciers op 16 augustus 2026, inclusief energiebelasting en btw (bron: keuze.nl, tarievenoverzicht 16 augustus 2026):

Leverancier · Stroom per kWh · Gas per m³ · Leveringskosten per jaar

Greenchoice · € 0,25860 · € 1,45822 · € 2.053

Vattenfall · € 0,25871 · € 1,46865 · € 2.064

Essent · € 0,28324 · € 1,45633 · € 2.108

Eneco · € 0,29739 · € 1,59110 · € 2.275

Mega · € 0,35125 · € 1,57626 · € 2.384

Gerekend bij 2.300 kWh stroom en 1.000 m³ gas per jaar — het rekenprofiel dat vergelijkers in 2026 aanhouden voor een gemiddeld huishouden. Alleen de leveringskosten; netbeheerkosten en de vermindering energiebelasting (in 2026 € 628,96 inclusief btw per elektriciteitsaansluiting met verblijfsfunctie) zijn overal gelijk en veranderen niet als je overstapt.

Tussen de goedkoopste en de duurste variabele leverancier in deze rij zit € 331 per jaar, oftewel zo'n € 28 per maand. Bij hetzelfde verbruik, dezelfde meter, dezelfde stroom uit hetzelfde stopcontact. Wie drie jaar blijft hangen aan de verkeerde kant van die tabel, betaalt ongeveer duizend euro te veel.

Eerlijk: variabel is niet automatisch duurder

Hier moeten we iets rechtzetten dat je op veel sites leest. Variabel is niet per definitie duurder dan vast. Op 1 augustus 2026 was het goedkoopste 1-jarige vaste contract goed voor ongeveer € 173 per maand, het goedkoopste variabele contract voor ongeveer € 171 en het goedkoopste dynamische contract voor ongeveer € 166 (bron: Gaslicht.com, overzicht goedkoopste energiecontracten augustus 2026, zelfde verbruiksprofiel).

Het punt is dus niet dat "variabel slecht is". Het punt is dat het variabele tarief waar je automatisch in terechtkomt zelden hetzelfde is als het scherpste variabele tarief in de markt. Je vergelijkt niet vast tegen variabel — je vergelijkt blijven zitten tegen bewust kiezen.

Wat een vast contract je daarbovenop geeft, is rust: je weet wat je de komende twaalf maanden per kWh en per m³ betaalt. Dat is in een markt die dit jaar flink beweegt geen kleinigheid, maar het is een keuze, geen automatisme.

Hoe je ziet wanneer je contract afloopt

Drie plekken, in deze volgorde:

1. Je contractbevestiging. De mail of brief die je kreeg bij het afsluiten. Daar staat de einddatum letterlijk in. Zoek in je mailbox op de naam van je leverancier plus "contract" of "bevestiging".
2. Je Mijn-omgeving. Vrijwel elke leverancier toont onder "Mijn contract" of "Contractgegevens" de looptijd en einddatum. Dit is de meest betrouwbare bron, want hij is actueel.
3. Je jaarnota. De einddatum staat er niet altijd op, maar je tarieven wel. Zie je op de jaarnota dat je tarieven halverwege het jaar zijn gewijzigd, dan is dat een sterke aanwijzing dat je vaste periode voorbij is en je op een variabel tarief zit.

Weet je het echt niet meer? Bel je leverancier en vraag alleen dit: "Wat is de einddatum van mijn huidige contract en zit ik op een vast of een variabel tarief?" Twee minuten werk.

Het switchvenster: wanneer je zonder boete weg kunt

Aan het einde van je looptijd betaal je nooit een opzegvergoeding. Een opzegvergoeding geldt alleen als je een contract voor bepaalde tijd tussentijds openbreekt.

Voor contracten die je sinds 1 juni 2023 hebt afgesloten, berekent je leverancier die vergoeding op basis van het werkelijke verlies: het verschil tussen jouw tarief en het tarief dat nu geldt, maal je resterende verbruik. Loopt de markt hoger dan jouw contract, dan is dat verschil vaak nul. Voor oudere contracten geldt nog de vaste staffel: € 50 bij minder dan 1,5 jaar resterend, oplopend tot € 125 bij meer dan 2,5 jaar — per energiesoort, dus voor stroom én gas samen het dubbele.

Praktisch komt het hierop neer: begin zes tot acht weken voor je einddatum met vergelijken. Dan is er ruimte voor de opzegtermijn, die maximaal 30 dagen bedraagt, en laat je je nieuwe contract precies aansluiten op de dag dat het oude stopt. Je nieuwe leverancier regelt de opzegging bij de oude; dat hoef je zelf niet te doen.

Stap je later over, als je al in het variabele tarief zit, dan kost dat niets extra. Alleen elke maand dat je wacht, betaal je mogelijk te veel.

Wat je nu kunt doen

• Zoek je einddatum op in je Mijn-omgeving. Nu, niet volgende maand.
• Zet hem in je agenda met een herinnering twee maanden ervoor.
• Pak je laatste jaarnota erbij en kijk welk tarief je nu betaalt per kWh en per m³.
• Leg dat naast de tarieven hierboven. Zit je aan de dure kant, dan weet je genoeg.

En dan die agenda-afspraak die je toch vergeet

Dat laatste is in de praktijk het lastigste deel. Een herinnering over veertien maanden overleeft zelden een nieuwe telefoon of een drukke week.

Daarom zetten we bij WVE standaard een seintje klaar. Je laat je einddatum bij ons achter en je hoort van ons zodra je contract in het switchvenster komt — met de tarieven die op dat moment gelden, niet met een verkooppraatje. Je kunt dat instellen op wve.nl/vergelijken. Weet je je einddatum niet uit je hoofd? Upload daar je jaarnota, dan lezen we je tarieven er automatisch uit en zie je meteen waar je nu staat.