Niet vergelijken kost dit jaar al snel 800 euro op je energiecontract

Wie zijn energiecontract dit jaar niet heeft vergeleken, laat zomaar ruim 800 euro liggen. Nieuw onderzoek van Overstappen.nl (uitgevoerd door Multiscope) laat zien dat het goedkoopste eenjarige energiecontract sinds januari steeg van 1.614 naar 2.452 euro per jaar, terwijl 44 procent van de Nederlanders hun contract gewoon laat doorlopen zonder ook maar te kijken naar een alternatief.

Het onderzoek, gebaseerd op een representatieve steekproef van 1.005 Nederlanders van 18 jaar en ouder, zet een ongemakkelijk beeld neer: bijna de helft van de huishoudens regelt het energiecontract passief, precies in een jaar waarin actief vergelijken meer oplevert dan ooit.

Waarom dit nu speelt

De energiemarkt was het hele jaar onrustig. De TTF-gasprijs, de Europese referentieprijs voor gas, piekte half september op 82,57 euro per MWh en zakte de week daarna terug naar 69,47 euro – een daling van 16 procent, mede door ontwikkelingen rond de Straat van Hormuz en verwachtingen van een zachte herfst. Die schommelingen werken met vertraging door in de tarieven die leveranciers aanbieden, en vooral in variabele contracten die meerdere keren per jaar kunnen wijzigen.

Het gevolg: wie begin dit jaar een eenjarig contract afsloot voor 1.614 euro, kijkt nu aan tegen nieuwe aanbiedingen van 2.452 euro voor een vergelijkbaar huishouden (2.500 kWh stroom en 1.000 m³ gas per jaar). Energie-expert Romy Nijssen van Overstappen.nl wijst erop dat een contract dat afloopt zonder actie automatisch overgaat op een variabel tarief – en dat die tarieven, anders dan bij een vast contract, gedurende het jaar kunnen wijzigen.

Wat 44 procent laat liggen

Uit het onderzoek blijkt dat 27 procent van de Nederlanders het huidige contract stilzwijgend laat doorlopen en 17 procent het jaarlijks verlengt bij de eigen leverancier zonder de markt te bekijken. Samen is dat 44 procent dat geen moment stilstaat bij de vraag of er een beter aanbod is. Daar staat 24 procent tegenover die wel actief vergelijkt en overstapt naar het goedkoopste aanbod. Opvallend: nog eens 7 procent weet niet eens hoe het eigen contract is geregeld.

De passiviteit verschilt sterk per leeftijdsgroep. Bij 55-plussers laat 52 procent het contract doorlopen of verlengt zonder te vergelijken. Bij 35- tot 54-jarigen is dat 38 procent, en bij 18- tot 34-jarigen 28 procent. Juist de groep die financieel vaak het minst ruimte heeft om tegenvallers op te vangen, vergelijkt het minst.

Wat betekent dit voor jou

Voor een gewoon huishouden is de praktische consequentie simpel: een aflopend contract is een moment om te handelen, niet om te negeren. Doe je niets, dan val je terug op een variabel tarief dat kan meebewegen met de markt, zowel omhoog als omlaag, zonder dat je daar vooraf zekerheid over hebt.

Ook voor mkb-ondernemers is dit relevant. Zakelijke energiecontracten lopen vaak via vergelijkbare constructies, en een verlopen contract dat stilzwijgend doorloopt kan de kostenpost energie flink laten oplopen, net op een moment dat marges al onder druk staan. Vergelijken op de zakelijke energiemarkt loont dus evengoed.

Een tweede verschuiving is minstens zo interessant: begin dit jaar was een driejarig contract nog gemiddeld 371 euro per jaar duurder dan een eenjarig contract. Inmiddels is dat beeld omgedraaid: een driejarig contract is nu zo'n 120 euro per jaar goedkoper dan een eenjarig contract. Wie zekerheid zoekt, wordt daar dus niet meer voor gestraft, zoals eerder in het jaar wel het geval was. Voor wie twijfelt tussen vast, variabel of dynamisch is dit een goed moment om de afweging opnieuw te maken; zie ook onze uitleg over het dynamisch energiecontract.

Rekenvoorbeeld: wat niet-vergelijken kost

Neem een tweepersoonshuishouden met een verbruik van 2.500 kWh stroom en 1.000 m³ gas per jaar, het referentieprofiel uit het onderzoek. Dit huishouden sloot in januari een eenjarig contract af voor 1.614 euro.

Het contract loopt nu af. Er zijn drie scenario's:

• Scenario A – niets doen: het contract gaat automatisch over op het variabele tarief van de huidige leverancier. Dat tarief kan meerdere keren per jaar wijzigen en biedt geen vooraf vastgestelde jaarprijs.
• Scenario B – vergelijken en overstappen naar een nieuw eenjarig contract: tegen het huidige goedkoopste aanbod betaalt dit huishouden 2.452 euro per jaar, 838 euro meer dan een jaar geleden, maar wel met een vaste jaarprijs.
• Scenario C – vergelijken en kiezen voor een driejarig contract: tegen de huidige tarieven ligt dat zo'n 120 euro per jaar lager dan het eenjarige aanbod, dus rond de 2.332 euro per jaar, voor drie jaar vastgezet.

Over drie jaar bekeken, en uitgaand van ongewijzigde tarieven, komt scenario C uit op ongeveer 6.996 euro totaal, tegen 7.356 euro als je drie keer achter elkaar een eenjarig contract tegen het huidige tarief zou afsluiten. Dat is een verschil van ruim 360 euro, puur door de keuze voor looptijd. Dit is een rekenvoorbeeld op basis van de huidige tarieven; de daadwerkelijke tarieven bij verlenging kunnen zowel hoger als lager uitvallen.

Checklist: dit regel je in vijf stappen

• Zoek de einddatum van je huidige contract op – die staat op je laatste jaarafrekening of in je online klantomgeving
• Vergelijk minimaal zes tot acht weken vóór die einddatum, niet pas erna
• Kijk niet alleen naar de kale prijs, maar ook naar de looptijd: een driejarig contract is nu voordeliger dan een jaar geleden
• Zeg op tijd op of geef expliciet aan niet automatisch te willen verlengen, zodat je niet ongemerkt in de 44 procent valt
• Twijfel je tussen vast, variabel of dynamisch: vraag een gratis contractcheck aan voordat je kiest

Veelgestelde vragen

Wat gebeurt er als mijn energiecontract afloopt en ik niets doe? In de meeste gevallen gaat je contract automatisch over op het variabele tarief van je huidige leverancier. Dat tarief kent geen vaste jaarprijs en kan gedurende het jaar meerdere keren wijzigen, zowel omhoog als omlaag, afhankelijk van de marktprijzen.

Is een driejarig contract nu echt voordeliger dan een eenjarig contract? Volgens het onderzoek van Overstappen.nl is een driejarig contract momenteel gemiddeld 120 euro per jaar goedkoper dan een eenjarig contract. Begin dit jaar was dat nog omgekeerd: toen was een driejarig contract gemiddeld 371 euro per jaar duurder. Let wel op dat je bij een langere looptijd minder snel kunt profiteren als de marktprijzen flink dalen.

Waarom daalde de gasprijs de laatste weken, terwijl mijn energierekening toch hoger uitvalt? De TTF-gasprijs daalde van 82,57 naar 69,47 euro per MWh, een daling van 16 procent op de groothandelsmarkt. Die daling werkt niet meteen door in de contracten die leveranciers nu aanbieden: vaste jaarcontracten zijn dit jaar juist flink duurder geworden, en leveranciers verwerken groothandelsprijzen met vertraging en marge in hun aanbod.

Hoe vaak kan een variabel energietarief wijzigen? Dat verschilt per leverancier, maar variabele tarieven kunnen meerdere keren per jaar worden aangepast, in tegenstelling tot een vast contract waarbij de prijs voor de hele looptijd gelijk blijft. Dat maakt een variabel contract minder voorspelbaar, zeker in een jaar met grote prijsschommelingen zoals dit jaar.

Heb je geen idee meer wanneer je huidige contract afloopt, of twijfel je of je nog het beste tarief hebt? Vraag een gratis contractcheck aan via klantenservice@wve.nl of bel 024 - 20 20 959. Binnen een paar minuten weet je of overstappen of verlengen nu voordeel oplevert.

Bronnen

• Overstappen.nl – 44% regelt energiecontract zonder te vergelijken, terwijl jaarcontract 800 euro duurder is
• Solar & Storage Magazine – Goedkoopste aanbod dit jaar ruim 800 euro duurder, maar bijna helft Nederlanders vergelijkt energiecontract niet
• ANP Persportaal – persbericht Overstappen.nl