Waarom je buurgemeente honderden euro's minder betaalt: de energierekening per gemeente in 2026

Waar je woning staat, heeft een gigantische impact op je maandelijkse energielasten: de een betaalt € 115 per maand, de ander ruim € 250. In dit artikel duiken we in de gemiddelde energierekening per type gemeente in 2026, verklaren we waarom de verschillen zo groot zijn en laten we zien wat je er zelf aan kunt doen.

Heb je je ooit afgevraagd waarom jouw energierekening zo verschilt van die van je vrienden aan de andere kant van het land? Nu we ons in het voorjaar van 2026 bevinden, is de energiemarkt na turbulente jaren eindelijk in rustiger vaarwater gekomen. Toch blijft één ding onveranderd: je postcode weegt zwaar mee in wat je maandelijks betaalt.

De harde cijfers: het landelijk gemiddelde in 2026

Volgens de meest recente ramingen van het CBS en het Planbureau voor de Leefomgeving ligt de gemiddelde energierekening voor een Nederlands huishouden in 2026 op € 1.993 per jaar — krap € 166 per maand. Dat is een lichte daling ten opzichte van vorig jaar, vooral doordat we massaal zijn gaan verduurzamen. Het gemiddelde jaarverbruik is gedaald naar 928 m³ gas en 1.747 kWh stroom. Daarnaast profiteert ieder huishouden van een vaste belastingvermindering van € 629 per jaar.

Die cijfers laten meteen zien waar de pijn zit. Reken maar mee: bij een gasbelasting van € 0,73 per m³ betaalt een gemiddeld huishouden over 928 m³ al zo'n € 677 aan belasting op gas alleen. De belasting over 1.747 kWh stroom komt bij € 0,11 per kWh uit op ongeveer € 192. Gas is fiscaal dus veruit de zwaarste post — en precies daarom lopen de rekeningen per gemeente zo uiteen: hoe meer gas een gemeente gemiddeld stookt, hoe harder de rekening oploopt.

De drie gemeentelijke boosdoeners achter prijsverschillen

Waarom betaalt de ene Nederlander € 115 per maand en de andere flink meer dan € 250? Drie variabelen verschillen sterk per regio.

Het type woningaanbod (en bouwjaar)

Gemeenten met een historische kern of veel landelijk gebied hebben grotere, vrijstaande huizen die veel gas slurpen. Steden met compacte hoogbouw of recente Vinex-wijken hebben een lagere warmtevraag. Dit is verreweg de belangrijkste factor: het woningtype bepaalt het gasverbruik, en het gasverbruik bepaalt — zeker met de huidige belastingtarieven — het grootste deel van de rekening.

De nieuwe energiebelasting van 2026

Sinds 1 januari 2026 is de belasting op gas gestegen naar € 0,73 per m³ (incl. btw), terwijl de belasting op stroom juist is verlaagd naar € 0,11 per kWh. De overheid stuurt daarmee bewust: gas stoken wordt duurder, elektrificeren wordt beloond. Het gevolg op gemeentekaart-niveau: gemeenten waar men nog grotendeels op gas stookt, worden dit jaar harder getroffen dan elektrische gemeenten. Hetzelfde huishouden met hetzelfde comfort betaalt in een gasgestookte woning simpelweg meer belasting dan in een elektrisch verwarmde woning.

Stijgende netbeheerkosten per regio

De netbeheerkosten zijn in 2026 met gemiddeld € 25 per jaar gestegen. Welke netbeheerder in jouw gemeente actief is (Liander, Enexis of Stedin), bepaalt de vaste basis van je rekening — en daar kun je zelf niets aan veranderen: netbeheer is regionaal geregeld, je kunt er niet voor "overstappen". In buitengebieden betaal je vaak net iets meer.

Gemiddelde maandkosten per type gemeente

Zo zagen de gemiddelde maandlasten er in mei 2026 uit, van duur naar goedkoop:

• Villagemeenten (veel vrijstaande villabouw, hoog gasverbruik — Rozendaal, Blaricum, Laren, Bloemendaal, Wassenaar): € 240 tot € 290 of meer per maand
• Landelijke en forenzengemeenten (Barneveld, Tubbergen, Buren, Staphorst): € 185 tot € 215 per maand
• Gemiddelde Nederlandse steden (Nijmegen, Apeldoorn, Amersfoort, Arnhem, Tilburg): € 160 tot € 175 per maand
• Grote (studenten)steden (Utrecht, Groningen, Eindhoven, Den Haag, Maastricht): € 140 tot € 155 per maand
• Dichtbevolkte steden met stadsverwarming (Amsterdam, Rotterdam, Almere, Schiedam, Delft): € 115 tot € 135 per maand

Het patroon is duidelijk: hoe compacter de bebouwing en hoe minder individueel gasverbruik, hoe lager de rekening.

De uitersten: Rozendaal versus Rotterdam

In gemeenten als het Gelderse Rozendaal of het Noord-Hollandse Blaricum vind je relatief veel monumentale, vrijstaande villa's met een fors hoger gasverbruik. Door de gestegen gasbelasting van € 0,73 per m³ schieten de maandlasten hier al snel richting de € 300. Elke extra kuub gas die zo'n villa verstookt, kost immers niet alleen de leveringsprijs maar ook die € 0,73 belasting.

Zet daar een stad als Rotterdam of Amsterdam tegenover, waar hele wijken op stadsverwarming zijn aangesloten en het individuele gasverbruik minimaal is — daar zijn stedelingen gemiddeld met € 120 per maand klaar. Het verschil tussen deze uitersten loopt daarmee op tot zo'n € 180 per maand, oftewel meer dan € 2.000 per jaar — puur op basis van woonplaats en woningtype.

Goed om te weten: woon je in een volledig elektrisch verwarmd huis (warmtepomp + zonnepanelen)? Dan zit je in 2026 op rozen: het gemiddelde maandbedrag voor deze woningen ligt op slechts € 85 per maand, ongeacht de gemeente. Dat is minder dan de helft van het landelijk gemiddelde — en het laat zien waar de energierekening naartoe beweegt voor wie verduurzaamt.

Wat kun je wél en niet beïnvloeden?

Het is verleidelijk om uit deze cijfers te concluderen dat je rekening nu eenmaal vastligt aan je postcode. Dat klopt maar half:

• Niet beïnvloedbaar: je netbeheerder (Liander, Enexis of Stedin), de regionale nettarieven en het woningaanbod in je gemeente.
• Deels beïnvloedbaar: je verbruik. Isoleren, elektrificeren en slimmer stoken drukken vooral de gaspost — en juist daar zit met € 0,73 per m³ de meeste belasting.
• Volledig beïnvloedbaar: je energiecontract. Het gemeentegemiddelde zegt niets over jouw tarieven. Wie jaren bij dezelfde leverancier zit, betaalt vaak meer dan nodig — ongeacht of hij in Rozendaal of Rotterdam woont.

Heb je een dynamisch contract of vorig jaar je dak vol zonnepanelen gelegd? Dan kan jouw rekening er sowieso heel anders uitzien dan het gemiddelde van je gemeente. De cijfers in dit artikel zijn een spiegel, geen voorspelling.

Wat kun je nu doen?

Pak je jaarafrekening erbij en vergelijk je eigen maandlasten met het gemiddelde van jouw type gemeente hierboven. Zit je er ruim boven, dan is dat een signaal om twee dingen na te lopen: je verbruik (vooral gas) en je contract. Omdat netbeheerkosten en lokale factoren zo specifiek zijn, is een vergelijking op basis van je exacte postcode en verbruik de enige manier om te zien of je te veel betaalt. Vergelijk vrijblijvend via WVE of bel 024 - 202 09 59 voor een gratis contractcheck — en betaal niet onnodig mee aan het gemeentegemiddelde.

Veelgestelde vragen

Wat is de gemiddelde energierekening in Nederland in 2026?

Volgens ramingen van het CBS en het Planbureau voor de Leefomgeving € 1.993 per jaar, krap € 166 per maand. Het gemiddelde verbruik ligt op 928 m³ gas en 1.747 kWh stroom, en ieder huishouden ontvangt een vaste belastingvermindering van € 629 per jaar.

Waarom betaal ik in mijn gemeente meer dan elders?

Drie factoren: het woningaanbod (grote vrijstaande huizen verbruiken veel gas), de energiebelasting van 2026 (gas € 0,73 per m³, stroom verlaagd naar € 0,11 per kWh) en de regionale netbeheerkosten, die dit jaar gemiddeld € 25 stegen. Vooral gemeenten met veel gasverbruik betalen meer.

In welke gemeenten is de energierekening het laagst?

In dichtbevolkte steden met veel stadsverwarming, zoals Amsterdam, Rotterdam, Almere, Schiedam en Delft: gemiddeld € 115 tot € 135 per maand. Volledig elektrische woningen met warmtepomp en zonnepanelen zitten met € 85 per maand nog lager, ongeacht de gemeente.

Kan ik zelf iets doen aan de regionale verschillen?

Aan je netbeheerder en het woningaanbod niet, aan je verbruik deels en aan je contract volledig. Een postcode-specifieke vergelijking van leveranciers is de snelste manier om te zien of jij meer betaalt dan nodig.