Heb je je ooit afgevraagd waarom jouw energierekening zo verschilt van die van je vrienden aan de andere kant van het land — of zelfs in de gemeente net naast de jouwe? Nu we ons in het voorjaar van 2026 bevinden, is de energiemarkt na turbulente jaren eindelijk in rustiger vaarwater gekomen. Toch blijft één ding onveranderd: waar je woning staat, heeft een gigantische impact op je maandelijkse energielasten.
De harde cijfers: het landelijk gemiddelde in 2026
Volgens de meest recente ramingen van het CBS en het Planbureau voor de Leefomgeving ligt de gemiddelde energierekening voor een Nederlands huishouden in 2026 op € 1.993 per jaar — krap € 166 per maand. Dat is een lichte daling ten opzichte van vorig jaar, vooral doordat we massaal zijn gaan verduurzamen. Het gemiddelde jaarverbruik is gedaald naar 928 m³ gas en 1.747 kWh stroom. Daarnaast profiteert ieder huishouden van een vaste belastingvermindering van € 629 per jaar.
De drie gemeentelijke boosdoeners achter prijsverschillen
Waarom betaalt de ene Nederlander € 115 per maand en de andere flink meer dan € 250? Drie variabelen verschillen sterk per regio:
1. Het type woningaanbod (en bouwjaar)
Gemeenten met een historische kern of veel landelijk gebied hebben grotere, vrijstaande huizen die veel gas slurpen. Steden met compacte hoogbouw of recente Vinex-wijken hebben een lagere warmtevraag.
2. De nieuwe energiebelasting van 2026
Sinds 1 januari 2026 is de belasting op gas gestegen naar € 0,73 per m³ (incl. btw), terwijl de belasting op stroom juist is verlaagd naar € 0,11 per kWh. Gemeenten waar men nog grotendeels op gas stookt, worden dit jaar harder getroffen dan elektrische gemeenten.
3. Stijgende netbeheerkosten per regio
De netbeheerkosten zijn in 2026 met gemiddeld € 25 per jaar gestegen. Welke netbeheerder in jouw gemeente actief is (Liander, Enexis of Stedin) bepaalt de vaste basis van je rekening. In buitengebieden betaal je vaak net iets meer.
Gemiddelde maandkosten per type gemeente (mei 2026)
| Type gemeente | Voorbeelden | Kosten per maand |
|---|---|---|
| Villagemeenten (veel vrijstaande villabouw, hoog gasverbruik) | Rozendaal, Blaricum, Laren, Bloemendaal, Wassenaar | € 240 – € 290+ |
| Landelijke & forenzengemeenten | Barneveld, Tubbergen, Buren, Staphorst | € 185 – € 215 |
| Gemiddelde Nederlandse steden | Nijmegen, Apeldoorn, Amersfoort, Arnhem, Tilburg | € 160 – € 175 |
| Grote (studenten)steden | Utrecht, Groningen, Eindhoven, Den Haag, Maastricht | € 140 – € 155 |
| Dichtbevolkte steden met stadsverwarming | Amsterdam, Rotterdam, Almere, Schiedam, Delft | € 115 – € 135 |
Van de uitersten: Rozendaal versus Rotterdam
In gemeenten als het Gelderse Rozendaal of het Noord-Hollandse Blaricum vind je relatief veel monumentale, vrijstaande villa’s met een fors hoger gasverbruik. Door de gestegen gasbelasting van € 0,73 per m³ schieten de maandlasten hier al snel richting de € 300. Zet daar een stad als Rotterdam of Amsterdam tegenover, waar hele wijken op stadsverwarming zijn aangesloten en het individuele gasverbruik minimaal is — daar zijn stedelingen gemiddeld met € 120 per maand klaar.
Goed om te weten: woon je in een volledig elektrisch verwarmd huis (warmtepomp + zonnepanelen)? Dan zit je in 2026 op rozen: het gemiddelde maandbedrag voor deze woningen ligt op slechts € 85 per maand, ongeacht de gemeente.
Wat betekent dit voor jouw portemonnee?
Hoewel de statistieken een mooi gemiddelde laten zien, is jouw situatie uniek. Heb je een dynamisch contract of vorig jaar je dak vol zonnepanelen gelegd? Dan kan jouw rekening er heel anders uitzien. Omdat netbeheerkosten en lokale belastingen zo specifiek zijn, is een vergelijking op basis van je exacte postcode de enige manier om te zien of je te veel betaalt. Vergelijk vrijblijvend via WVE en betaal niet onnodig mee aan het gemeentegemiddelde.