Nieuws, Zonnepanelen, Energietips

Cyberaanval op zonnepanelen of thuisbatterij kan stroomnet ontregelen, waarschuwt RDI

Gepubliceerd: 16 oktober 2026

De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) waarschuwt dat een gerichte cyberaanval of een foute software-update op laadpalen, zonnepaneelomvormers, thuisbatterijen en warmtepompen het Nederlandse stroomnet kan ontregelen. Doordat miljoenen van deze apparaten op afstand aangestuurd worden via hetzelfde soort digitale systemen, kan het massaal en gelijktijdig aan- of uitschakelen van die apparaten leiden tot gevaarlijke schommelingen in het elektriciteitsnet. Voor jou als huishouden, zonnepaneelbezitter of mkb-ondernemer betekent dit vooral: let op wie je apparaten op afstand beheert en houd de software up-to-date.

Waarom deze waarschuwing er nu ligt

Op 7 oktober presenteerde de RDI een position paper tijdens de ONE Conference over cybersecurity. De kernboodschap: apparaten die via internet een groot elektrisch vermogen aansturen — door de RDI "high-power IoT" genoemd — vormen samen een nieuw soort kwetsbaarheid voor het elektriciteitsnet. Het gaat niet om één hack op één woning, maar om de mogelijkheid dat duizenden of miljoenen apparaten tegelijk worden aan- of uitgezet.

Dat risico ontstaat doordat veel van deze apparaten dezelfde digitale achterdeur delen: het beheersysteem van de fabrikant, een energiemanagementsysteem of een aggregator die vanuit één centraal punt grote groepen apparaten aanstuurt. Volgens de RDI kan zo'n storing op drie manieren ontstaan: een fabrikant of aanbieder verspreidt per ongeluk een foute update of instelling, kwaadwillenden misbruiken een kwetsbaarheid in apparaten of systemen, of een staat dwingt een fabrikant of aanbieder tot medewerking. Nederland telt inmiddels miljoenen installaties van zonnepanelen, warmtepompen, laadpalen en batterijen — precies de apparaten die de RDI noemt.

Dit is niet de eerste keer dat de toezichthouder aan de bel trekt. Al in 2023 onderzocht de RDI negen omvormers van zonnepanelen van acht merken en voldeed geen van die apparaten aan de cyberveiligheidseisen die vanaf augustus 2024 wettelijk verplicht werden. De nieuwe waarschuwing breidt dat risico uit naar laadpalen, warmtepompen en thuisbatterijen, en plaatst het nadrukkelijk in de context van netstabiliteit.

Wat dit betekent voor jouw situatie

Voor een gewoon huishouden met een warmtepomp of een laadpaal verandert er voorlopig niets aan het dagelijks gebruik. Het risico zit niet in het apparaat op zichzelf, maar in de vraag of de fabrikant of leverancier die het op afstand aanstuurt goed beveiligd is. Heb je een thuisbatterij, dan ben je als eigenaar afhankelijk van hoe de fabrikant software-updates uitrolt en hoe streng die zijn systemen beveiligt tegen misbruik.

Voor zonnepaneelbezitters ligt de kwetsbaarheid vooral bij de omvormer: dat is het apparaat dat voortdurend met internet verbonden is en dat op afstand kan worden aan- of uitgezet. Daar geldt hetzelfde advies: controleer of je omvormer automatische beveiligingsupdates krijgt en zet die niet uit.

Voor mkb-bedrijven is het risico groter zodra er meerdere apparaten op één aansturingssysteem draaien — denk aan een laadplein voor de bedrijfswagens, een warmtepomp gekoppeld aan een energiemanagementsysteem, of een dynamisch energiecontract waarbij een derde partij je verbruik automatisch bijstuurt op basis van de beursprijs. Vraag je leverancier of aggregator expliciet hoe die aansturing beveiligd is, en wat er gebeurt bij een storing of aanval op hun systeem.

Is dynamisch of een thuisbatterij iets voor jou?

Bel me terug

Rekenvoorbeeld: hoeveel apparaten zijn er nodig voor een probleem?

De RDI noemt een concreet omslagpunt: als er plotseling 3 gigawatt aan vermogen wegvalt of bijkomt, kan de netfrequentie buiten de veilige bandbreedte van 49,99 tot 50,01 hertz schieten. Om een idee te krijgen van de schaal die dat vereist, kun je dat omslagpunt afzetten tegen bekende vermogens van veelgebruikte apparaten.

Een thuisbatterij heeft doorgaans een ontlaadvermogen van 3,7 tot 5 kW. Zou je alleen al met thuisbatterijen aan 3 gigawatt moeten komen, dan praat je over ongeveer 600.000 apparaten die tegelijk zouden moeten schakelen (3.000.000 kW gedeeld door 5 kW). Een thuislaadpaal heeft meestal een vermogen van 11 kW, de meest verkochte variant in Nederland; daarvan zou je ongeveer 273.000 stuks tegelijk nodig hebben (3.000.000 kW gedeeld door 11 kW) om hetzelfde effect te bereiken.

Dit is een illustratieve rekensom op basis van typische apparaatvermogens, geen officiële RDI-schatting van het aantal apparaten. Maar hij laat wel zien waarom de toezichthouder zich zorgen maakt: zodra één partij — een fabrikant, een hackgroep of een aggregator — op afstand controle heeft over honderdduizenden van dit soort apparaten, is zo'n aantal binnen één digitaal systeem helemaal niet ondenkbaar.

Checklist: wat je nu kunt doen

Laat automatische firmware-updates aanstaan op je omvormer, thuisbatterij, laadpaal en warmtepomp — zet dit nooit handmatig uit om "rust" in de app te krijgen.
Vervang standaardwachtwoorden van je omvormer of laadpaal direct na installatie; veel omvormers staan nog met een fabrieksinstelling open op het lokale netwerk.
Vraag je installateur of leverancier of het apparaat voldoet aan de cyberveiligheidseisen van de Radio Equipment Directive, verplicht sinds augustus 2024.
Check bij een dynamisch energiecontract of de partij die je verbruik aanstuurt (leverancier, aggregator of een slimme-energie-dienst zoals Frank) transparant is over hun beveiliging.
Zakelijke lezers met een laadplein of grote warmtepomp-installatie: vraag je zakelijke energiepartner naar een storingsscenario en een contactpunt bij een beveiligingsincident.
Meld een vermoeden van een kwetsbaarheid in je apparaat bij de fabrikant én bij het Digital Trust Center of de RDI.

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn zonnepanelen, laadpaal of thuisbatterij nu uitschakelen uit voorzorg? Nee. De RDI waarschuwt voor een risico op systeemniveau, niet voor een acuut gevaar bij een individueel apparaat. Zolang je de software-updates van je apparaat laat lopen en een bekend merk met ondersteuning gebruikt, verandert er niets aan je dagelijkse gebruik.

Wie is verantwoordelijk als mijn omvormer gehackt wordt? In de praktijk ligt de verantwoordelijkheid voor de beveiliging van het apparaat bij de fabrikant en bij de partij die het op afstand aanstuurt, zoals een aggregator of energiemanagementdienst. Als consument kun je vooral invloed uitoefenen door updates toe te staan en geen wachtwoorden over te slaan bij installatie.

Wat gaat er concreet veranderen door deze waarschuwing? De RDI stelt drie maatregelen voor: specifieke Europese cybersecurity-eisen voor dit type apparaten met onafhankelijke keuring vooraf, het onder de NIS2-richtlijn brengen van partijen die op afstand veel apparaten aansturen (ongeacht hun grootte of vestigingsplaats), en het versterken van de digitale autonomie van het energiesysteem. Dit zijn voorstellen; het is aan het kabinet en de Europese Unie om ze om te zetten in regels.

Geldt dit risico ook voor mijn smart meter of slimme thermostaat? De RDI richt de waarschuwing specifiek op apparaten die een groot elektrisch vermogen aansturen — laadpalen, omvormers, thuisbatterijen en warmtepompen. Een slimme thermostaat of smart meter stuurt zelf geen vermogen aan en valt niet onder deze specifieke "high-power IoT"-categorie, al blijft goede beveiliging van elk met internet verbonden apparaat verstandig.

Met deze informatie kun je zelf beoordelen of je beveiliging op orde is, zonder in paniek te raken over apparaten die je al in huis hebt. Twijfel je of je energiecontract of leverancier aansluit bij hoe jij je apparaten wilt laten aansturen — bijvoorbeeld met een dynamisch contract waarbij een derde partij meekijkt? Vraag een gratis contractcheck aan via klantenservice@wve.nl of bel 024 - 20 20 959.