Variabele energietarieven flink omhoog per oktober 2026

Essent en Greenchoice verhogen deze week de tarieven voor hun variabele stroom- en gascontracten flink: bij Essent kost dat een gemiddeld huishouden ongeveer 195 euro extra per jaar, bij Greenchoice loopt dat zelfs op tot circa 480 euro. Nu het stookseizoen begint, is dit het moment om te checken of je nog op een variabel contract staat en of overstappen loont.

Wat is er precies veranderd

Essent paste per 1 oktober 2026 de tarieven aan voor klanten met een variabel energiecontract (contracten die voor 1 september 2026 zijn ingegaan). De stroomprijs ging van ongeveer 26,9 cent naar 31,09 cent per kWh, de gasprijs van 1,390 euro naar 1,4996 euro per kuub. Voor een huishouden met een gemiddeld verbruik betekent dat zo'n 195 euro per jaar extra, meldt Essent op zijn eigen website.

Greenchoice ging klanten net daarvoor al duurder uit: per 29 september steeg de stroomprijs van 0,32 naar 0,38 euro per kWh en de gasprijs van 1,50 naar 1,82 euro per kuub. Voor een huishouden dat voorheen 2.627 euro per jaar betaalde, komt de rekening daarmee op ongeveer 3.107 euro — 480 euro meer.

Beide verhogingen gelden voor bestaande klanten met een variabel contract. Heb je een vast contract, dan verandert er voor jou dit moment niets: de prijs die je hebt afgesproken blijft staan tot de einddatum.

Waarom nu

De stijging komt niet uit de lucht vallen. De inkoopprijzen van gas en stroom op de groothandelsmarkt zijn de afgelopen maanden opgelopen, onder druk van aanhoudende geopolitieke spanningen en een historisch lage gasvoorraad bij aanvang van het stookseizoen. Energieleveranciers kopen hun gas en stroom gedeeltelijk vooruit in, maar een variabel contract volgt die groothandelsprijs het snelst: de tarieven worden meestal ieder kwartaal herzien, dus wat op de markt gebeurt, voel je binnen een paar maanden terug op je eigen rekening. Nu de verwarming weer aangaat, komt die hogere prijs ook nog samen met een hoger verbruik.

Wat betekent dit voor jou

Voor een gewoon huishouden met een variabel contract is het effect direct: de voorschotten die je maandelijks betaalt, kloppen straks niet meer met je werkelijke verbruik en prijs, en bij de jaarafrekening volgt een naheffing als je leverancier het voorschot niet zelf al verhoogt. Het is dus slim om zelf na te rekenen of je voorschot nog aansluit bij de nieuwe tarieven.

Heb je zonnepanelen, dan speelt er een extra laag: de leveringsprijs van stroom die nu stijgt, is ook de prijs die meetelt bij salderen. Zolang salderen nog loopt (tot 1 januari 2027), betekent een hogere kWh-prijs dat de stroom die je zelf opwekt en teruglevert, meer waard is op je jaarafrekening — maar ook dat de stroom die je ’s avonds en ’s winters moet bijkopen, duurder wordt. Per saldo is dat voor de meeste huishoudens met panelen minder gunstig dan het lijkt, omdat je in de donkere maanden vooral inkoopt.

Voor mkb-bedrijven met een variabel of deels variabel energiecontract telt de stijging harder door: hogere energiekosten raken direct de marge, zeker bij bedrijven met koeling, verwarming of machines die veel stroom of gas gebruiken. Voor ondernemers is het juist nu de moeite waard om te laten doorrekenen of een vast of zakelijk energiecontract met een vaste looptijd meer zekerheid geeft dan een variabel tarief dat elk kwartaal kan bewegen.

Rekenvoorbeeld

Een huishouden met een variabel contract bij Essent en een gemiddeld verbruik betaalde tot 1 oktober circa 26,9 cent per kWh stroom en 1,390 euro per kuub gas. Vanaf 1 oktober is dat 31,09 cent per kWh (+4,2 cent) en 1,4996 euro per kuub (+11 cent). Bij een verbruik van bijvoorbeeld 2.500 kWh stroom en 1.200 kuub gas per jaar loopt de rekening zo op met ongeveer 105 euro op stroom en 132 euro op gas — samen net boven de 195 euro die Essent zelf noemt voor een doorsnee huishouden.

Bij Greenchoice is het verschil nog zichtbaarder: 0,06 euro per kWh extra en 0,32 euro per kuub extra. Bij een huishouden dat voorheen 2.627 euro per jaar betaalde, komt de jaarrekening uit op ongeveer 3.107 euro. Dat is 18 procent meer, zonder dat het eigen verbruik is veranderd.

Checklist: dit doe je nu

• Kijk in je klantportaal of je een variabel, vast of dynamisch contract hebt — bij twijfel staat dit op je laatste jaarafrekening.
• Vergelijk je oude en nieuwe tarief per kWh en per kuub met de cijfers van je leverancier, en reken zelf uit wat dat voor jouw verbruik betekent.
• Check of je maandelijkse voorschot al is aangepast; is dat niet het geval, vraag dan zelf om verhoging om een grote naheffing te voorkomen.
• Vergelijk een vast contract en een dynamisch energiecontract met je huidige variabele tarief — bij een variabel contract kun je meestal zonder opzegtermijn overstappen.
• Heb je zonnepanelen, reken dan je terugleverwaarde en je inkoopprijs apart door, niet alleen het verschil in euro's op de einde van het jaar.
• Twijfel je, laat je contract gratis doorrekenen door de klantenservice van WVE.

Wat kun je hiermee

Een variabel contract geeft je vrijheid om op elk moment over te stappen, maar die vrijheid werkt twee kanten op: de prijs kan net zo makkelijk omhoog als omlaag. Nu de tarieven bij meerdere grote leveranciers in korte tijd flink zijn gestegen, is dit het moment om je eigen contract te checken in plaats van automatisch door te betalen. Wil je weten of een vast of dynamisch contract bij jouw verbruik beter uitpakt, dan rekent de klantenservice van WVE dat gratis en vrijblijvend voor je door — via klantenservice@wve.nl of 024 - 20 20 959.

Veelgestelde vragen

Geldt de tariefverhoging ook voor mijn vaste contract? Nee. Een vast contract houdt de prijs die je bij het afsluiten hebt afgesproken, tot de einddatum van het contract. Deze verhogingen gelden alleen voor klanten met een variabel contract, waarbij de leverancier de tarieven periodiek mag aanpassen.

Kan ik zonder kosten overstappen als mijn variabele tarief omhooggaat? Bij de meeste variabele contracten kun je op ieder moment opzeggen, meestal zonder opzegvergoeding. Check in je contractvoorwaarden of bij je leverancier of dat ook voor jouw contract geldt, voordat je overstapt.

Waarom verschilt de verhoging zo sterk tussen leveranciers? Elke leverancier koopt gas en stroom op een ander moment en tegen andere voorwaarden in, en herziet de tarieven op een eigen ritme. Daardoor kan de ene leverancier een kleinere stap nemen terwijl de andere in één keer een grotere correctie doorvoert.

Wat gebeurt er met mijn maandelijkse voorschot? Je leverancier past het voorschot meestal automatisch aan zodra de tarieven wijzigen, maar dat gebeurt niet altijd op tijd of in de juiste hoogte. Controleer dit zelf in je klantportaal, zodat je niet voor een verrassing komt te staan bij de jaarafrekening.

Bronnen

• Essent past variabele tarieven aan per 1 oktober 2026
• Dit kost een variabel contract nu bij Vattenfall, Essent of Eneco – Energievergelijk.nl
• Essent maakt variabel contract 195 euro per jaar duurder – Welingelichte Kringen
• Greenchoice verhoogt variabele tarieven: 480 euro per jaar meer – Keuze.nl
• Variabel tarief bij Greenchoice: ruim 480 euro per jaar meer – Welingelichte Kringen