Vast, variabel of dynamisch in 2026? De ultieme beslisgids

Geplaatst op
28/5/26
Vrouw in groene woonkamer - WVE energiebesparing

Het kiezen van een energiecontract was vroeger een kwestie van een paar minuten klikken op een vergelijkingssite. Vaste prijs kiezen, welkomstkorting meepakken, klaar. Maar we bevinden ons in mei 2026, en de energiemarkt is fundamenteel veranderd. Met de definitieve afschaffing van de salderingsregeling in het vooruitzicht (per 1 januari 2027) en de introductie van forse terugleverkosten door bijna alle traditionele leveranciers, is je energiecontract een strategische keuze geworden.

Bij WVE zien we dat de markt in 2026 scherp is verdeeld. Leveranciers vechten met hoge kortingen om klanten zonder zonnepanelen, terwijl klanten met panelen juist extra moeten opletten om niet honderden euro’s aan verborgen kosten te betalen. Wat is voor jouw specifieke situatie in 2026 de slimste keuze? We breken het per scenario voor je open.

De contractvormen anno 2026 in het kort

  • Vast contract (1 of 3 jaar): Je zet de tarieven voor gas en stroom voor een vaste periode vast. In 2026 liggen de vaste tarieven rond de € 1,38 per m³ gas en € 0,25 per kWh stroom. Volledige prijszekerheid, maar bij zonnepanelen krijg je te maken met vaste terugleverkosten.
  • Dynamisch contract: Je betaalt de feitelijke marktprijs per uur voor stroom en per dag voor gas (plus een kleine inkoopmarge). Schijnt de zon of waait het hard, dan daalt de stroomprijs soms tot onder nul. In de winter of tijdens de avondpiek betaal je juist meer. Je betaalt geen vaste terugleverkosten per maand.

Scenario 1: Je hebt wél zonnepanelen, maar géén thuisbatterij

Dit is momenteel de meest uitdagende groep op de energiemarkt. Omdat 2026 het allerlaatste jaar is waarin je nog 1-op-1 mag salderen, proberen vaste leveranciers hun risico’s af te dekken met zogenaamde terugleverkosten.

Bij een vast contract

Kies je nu voor een vast contract, dan betaal je bij vrijwel elke leverancier een vergoeding voor de stroom die je teruglevert. Dit varieert van een vast bedrag per staffel tot een tarief per kWh (gemiddeld zo’n € 0,12 per teruggeleverde kWh). Als jouw panelen 3.000 kWh per jaar terugleveren, kost een vast contract je vooraf al zo’n € 360 per jaar extra. Daarnaast loopt een contract dat je nu in mei 2026 afsluit door tot mei 2027 — vanaf 1 januari 2027 valt het salderingsvoordeel weg.

Bij een dynamisch contract

Bij een dynamisch contract betaal je géén vaste terugleverkosten of boetes. Salderen werkt hier op uurbasis: de btw en energiebelasting (€ 0,11 per kWh in 2026) streep je nog het hele jaar netjes tegen elkaar weg. De kale stroomprijs wordt per uur berekend. Lever je stroom terug op een zonnige zondagmiddag? Dan is de marktprijs laag (soms negatief) en krijg je weinig voor je stroom.

WVE-advies: Heb je zonnepanelen en verbruik je een groot deel van je stroom overdag (veel thuiswerken, overdag de wasmachine aan)? Dan is dynamisch in 2026 al snel voordeliger omdat je de hoge terugleverkosten omzeilt. Ben je overdag nooit thuis en lever je alles terug op piekuren? Dan kan een vast contract met hoge overstapbonus soms nog concurreren — mits je de staffel goed narekent.

Scenario 2: Je hebt zonnepanelen én een thuisbatterij

Dan is de keuze in 2026 heel simpel: dynamisch is de absolute winnaar. Een thuisbatterij presteert optimaal met een dynamisch contract. In de lente en zomer slaat de batterij overtollige zonnestroom op voor ’s avonds, wanneer de dynamische tarieven pieken. In de winter laadt een slim aangestuurde batterij zichzelf op de goedkoopste nachturen en levert die stroom overdag aan je huishouden als de prijzen hoog zijn. Met een vast contract (elk uur dezelfde prijs) valt voor de batterijsoftware weinig winst te behalen.

WVE-advies: Met een batterij is een dynamisch contract veruit de beste keuze. Het maximaliseert je rendement en bereidt je perfect voor op het post-salderingstijdperk van 2027. Lees meer in ons artikel over de thuisbatterij in 2026.

Scenario 3: Je hebt géén zonnepanelen

Dan bevind je je in 2026 in een luxe positie — leveranciers zijn dol op klanten zonder panelen. Bij een vast contract strooien leveranciers met gulle welkomstkortingen (vaak € 200 tot € 300 eenmalig). Bij een dynamisch contract kun je nog steeds besparen, maar dan moet je je gedrag aanpassen: wasdroger in het weekend, auto laden in de nacht. Kook je steevast om 18:00 elektrisch terwijl de warmtepomp aanslaat (de duurste uren)? Dan ben je dynamisch soms juist duurder uit.

FactorVast (zonder panelen)Dynamisch (zonder panelen)
Prijszekerheid100% gegarandeerdVariabel per uur/dag
WelkomstbonussenZeer hoog in 2026 (tot € 300)Geen bonussen
Inspanning vereist?Nee, zorgeloos verbruikenJa, timing van apparaten

WVE-advies: Geen panelen en hou je van gemak? Kies een 1-jarig vast contract, sla de welkomstkorting plat en stap over een jaar weer over. Ben je flexibel en time je je verbruik graag via een app? Dan blijft dynamisch een goedkope concurrent.

Scenario 4: De zakelijke markt (MKB met kleinverbruik)

Voor ondernemers met een kleinverbruikersaansluiting (tot 3x80 Ampère) gelden in 2026 dezelfde salderingsregels als voor consumenten. Een vast contract biedt budgetzekerheid, maar zakelijke daken liggen vaak vol panelen en de staffels voor zakelijke terugleverkosten kunnen oplopen tot duizenden euro’s per jaar. Een dynamisch contract is uitstekend voor bedrijven die overdag opereren (kantoren, lichte industrie, werkplaatsen): machines draaien als de zon schijnt en de prijs laag is, de stroom wordt direct zelf verbruikt en de afschaffing van saldering verloopt nagenoeg pijnloos.

WVE-advies: Voor MKB met panelen waarvan het verbruik synchroon loopt met de zon is dynamisch in 2026 veruit de meest rendabele en toekomstbestendige optie. Lees meer op onze pagina zakelijke energie vergelijken.

De beslisboom voor 2026

  • Heb je zonnepanelen + batterij of verbruik je veel overdag? → Kies dynamisch.
  • Heb je panelen maar ben je overdag nooit thuis? → Vergelijk een 1-jarig vast contract (reken terugleverkosten incl. bonus zorgvuldig uit).
  • Geen panelen, wil je maximale zekerheid en een hoge korting? → Kies 1 of 3 jaar vast.
  • Geen panelen, wil je de laagste prijs en kun je apparaten plannen? → Kies dynamisch.

De energiemarkt van 2026 vereist maatwerk. Twijfel je nog? Lees onze uitgebreide uitleg over het dynamisch energiecontract of de risico’s daarvan, of vraag een gratis quickscan aan bij WVE.