Zon en wind bespaarden Nederland al €7,7 miljard aan fossiele import

Zonnepanelen, windturbines en elektrisch rijden hebben Nederland tussen 1 maart en 1 oktober dit jaar al 7,7 miljard euro bespaard op de import van olie en gas, blijkt uit een berekening van branchevereniging NVDE. Zonnestroom is met 2,7 miljard euro de grootste post, gevolgd door windenergie met 1,9 miljard euro. Voor jouw energierekening betekent dit vooral één ding: hoe meer stroom er in Nederland zelf wordt opgewekt, hoe minder je blootstaat aan de prijsschokken op de internationale gas- en oliemarkt.

NVDE rekende met cijfers uit de Klimaat- en Energieverkenning (KEV) en het Nationale Energie Dashboard uit wat Nederland had moeten betalen als dezelfde hoeveelheid energie uit geïmporteerde olie en gas was gekomen, tegen de huidige hoge marktprijzen. Die prijzen liepen dit jaar fors op: de gasprijs steeg in april met ongeveer 70 procent, aardolie met zo'n 50 procent. Daardoor valt de rekensom dit jaar hoger uit dan in voorgaande jaren — niet in de eerste plaats omdat er zoveel meer zonnestroom en windenergie bijkwamen, maar vooral omdat het fossiele alternatief fors duurder werd.

Van de 7,7 miljard euro komt 2,7 miljard voor rekening van zonnestroom, 1,9 miljard van windenergie, 0,9 miljard van brandstoffen uit hernieuwbare bronnen zoals biogas, 0,8 miljard van aardwarmte, 0,8 miljard van elektrisch rijden en 0,2 miljard van warmtepompen bij huishoudens. Nederland is op dit moment voor 77 procent van zijn energiegebruik afhankelijk van import. Het Planbureau voor de Leefomgeving verwacht dat dit aandeel tegen 2030 daalt naar 67 procent, naarmate er meer zonnepanelen, windturbines en warmtepompen bijkomen.

Wat betekent dit voor jouw energierekening

Voor een huishouden met zonnepanelen werkt het principe het meest direct: iedere kWh die je zelf opwekt en verbruikt, hoef je niet in te kopen tegen de huidige, hoge marktprijs. Dat voordeel wordt alleen maar groter nu de salderingsregeling per 1 januari 2027 verdwijnt — wie zijn zonnestroom vooral zelf verbruikt in plaats van terugleveren, profiteert dan het meest.

Heb je geen zonnepanelen, dan profiteer je indirect. Op dagen met veel zon en wind daalt de groothandelsprijs op de day-ahead markt (EPEX), soms tot bijna nul. Dat voordeel landt vooral bij huishoudens met een dynamisch energiecontract, waarbij het inkooptarief per uur meebeweegt met die beursprijs. Zit je vast aan een regulier variabel of vast contract, dan merk je er minder direct iets van, al drukt een lagere gemiddelde groothandelsprijs op termijn ook de tarieven die leveranciers kunnen rekenen.

Voor mkb-bedrijven met een hoog en flexibel verbruik — denk aan koeling, productie of laadpleinen — geldt hetzelfde principe nog sterker: wie zijn verbruik kan verschuiven naar de goedkope uren, profiteert het meest van het groeiende aanbod aan zon- en windstroom.

Rekenvoorbeeld: wat 7,7 miljard euro ongeveer betekent per huishouden

Om een gevoel te krijgen bij het bedrag: Nederland telt volgens het CBS ruim 8,47 miljoen huishoudens. Deel je de 7,7 miljard euro daar rekenkundig over uit, dan kom je op ongeveer 910 euro per huishouden in zeven maanden tijd — omgerekend zo'n 1.560 euro op jaarbasis. Dat is nadrukkelijk een rekenkundige vingeroefening, geen uitgekeerd bedrag: een flink deel van de besparing zit bij elektrisch rijden, bedrijven en de energiesector zelf, en komt niet als apart bedrag op je energierekening te staan. Maar de rekensom laat wel zien om welke orde grootte het gaat, en waarom een hoger aandeel zon en wind in het Nederlandse stroomsysteem de rekening voor iedereen een stuk minder gevoelig maakt voor een nieuwe piek in de gasprijs.

Stappenplan: zo profiteer je zelf mee

• Heb je zonnepanelen? Verschuif verbruik van wasmachine, vaatwasser en warmtepomp zoveel mogelijk naar de uren dat de zon schijnt, zodat je minder hoeft terug te leveren en minder hoeft in te kopen.
• Overweeg een dynamisch energiecontract als je je verbruik kunt plannen: zo profiteer je direct van lage beursprijzen op zonnige en winderige momenten. Lees meer over dynamische energiecontracten.
• Heb je nog geen zonnepanelen? Nu de importprijzen hoog blijven en saldering per 2027 verdwijnt, loont het om te berekenen of eigen opwek in combinatie met een thuisbatterij voor jouw situatie uitkomt. Lees meer over de afwegingen rond een thuisbatterij en hoe Frank dat in de praktijk aanpakt.
• Run je een mkb-bedrijf met flexibel verbruik? Vergelijk een zakelijk energiecontract met uurtarieven, zodat je productie- of laadmomenten naar de goedkope uren kunt schuiven.

Hoe je er het meest van profiteert, hangt dus af van je situatie: met zonnepanelen en eigen verbruik profiteer je het directst, met een dynamisch contract volg je de goedkope uren, en zonder een van beide daalt je rekening vooral mee op de langere termijn. Twijfel je of je huidige energiecontract nog bij je past, nu zowel de fossiele prijzen als het aanbod aan zon- en windstroom zo snel veranderen? Laat je contract gratis en vrijblijvend checken via klantenservice@wve.nl of bel 024 - 20 20 959.

Veelgestelde vragen

Is deze besparing van 7,7 miljard euro een harde meting of een schatting?

Het is een schatting van NVDE op basis van officiële cijfers uit de Klimaat- en Energieverkenning en het Nationale Energie Dashboard. De vereniging rekent uit wat het zou hebben gekost om dezelfde hoeveelheid energie te importeren tegen de huidige fossiele marktprijs, en vergelijkt dat met wat er werkelijk is uitgegeven. Het is dus een modelmatige berekening, geen directe meting van een uitgekeerd bedrag.

Zie ik hier zelf iets van terug op mijn energierekening?

Niet rechtstreeks als vast bedrag, maar wel indirect: hoe meer stroom er uit zon en wind komt op het moment dat jij verbruikt, hoe lager de groothandelsprijs waartegen jouw leverancier inkoopt. Met een dynamisch contract of eigen zonnepanelen merk je dat het meest direct.

Waarom zijn de fossiele energieprijzen dit jaar zo hard gestegen?

De gasprijs steeg in april 2026 met ongeveer 70 procent en de olieprijs met zo'n 50 procent, vooral door onzekerheid over de levering en voorraadposities. Die prijsstijging werkt rechtstreeks door in de rekensom van NVDE: dezelfde hoeveelheid zonnestroom en windenergie is dit jaar simpelweg meer waard dan vorig jaar, omdat het alternatief duurder is geworden.

Verandert er iets aan deze berekening nu de saldering verdwijnt?

Nee, de NVDE-berekening gaat over de nationale energiemix, niet over de salderingsregeling. Wel geldt dat het voordeel van zelf opgewekte stroom voor een individueel huishouden vanaf 2027 meer afhangt van hoeveel je er zelf van verbruikt, omdat teruggeleverde stroom dan niet meer wordt verrekend tegen het eigen leveringstarief.

Bronnen

• NVDE — zon, wind en elektrisch rijden bespaarden bijna acht miljard euro sinds oorlog in Iran
• Solar Magazine — zonnepanelen bespaarden Nederland dit jaar al 2,7 miljard euro aan fossiele import
• CBS — Huishoudens; samenstelling, grootte, regio, 1 januari