ACM: 300.000 huishoudens betalen te veel voor hun stroomaansluiting

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft bijna 10 miljoen kleinverbruikersaansluitingen doorgelicht en ontdekte dat ruim 300.000 Nederlandse huishoudens en kleine bedrijven een stroomaansluiting hebben die zwaarder is dan nodig voor hun verbruik. Wie overstapt naar een kleinere aansluiting bespaart al snel 1.000 tot 1.400 euro per jaar, voor een eenmalige kostprijs van ongeveer 300 euro.

De ACM maakte de cijfers op 6 oktober 2026 bekend. Van de onderzochte aansluitingen hebben 266.000 huishoudens en bedrijven een aansluiting van meer dan 3x25 ampère, terwijl ze minder dan 15.000 kilowattuur per jaar verbruiken: ruim genoeg voor een standaardaansluiting. Daarvan verbruikt een groep van circa 28.000 zelfs minder dan 5.000 kilowattuur per jaar. Nog eens 47.000 huishoudens en bedrijven verbruiken tussen de 15.000 en 25.000 kilowattuur, maar hebben ook daarvoor een onnodig zware aansluiting.

Waarom dit nu naar buiten komt

De timing is geen toeval. Nederland worstelt met netcongestie: netbeheerders melden dit jaar al meer dan 15.000 wachtende transportverzoeken, en de wachtlijst voor nieuwe aansluitingen blijft groeien ondanks dat netbeheerders flexibiliteitscontracten afsluiten met bedrijven om ruimte te maken. Tegen die achtergrond is elke ampère die onnodig gereserveerd staat bij een huishouden met een laag verbruik, capaciteit die niet beschikbaar is voor een nieuwbouwwijk, een bedrijf of een laadpaal elders op het net. De ACM wijst huishoudens nu actief op hun eigen aansluiting, deels om geld te besparen, deels om netcapaciteit vrij te maken.

Een zware aansluiting is volgens de ACM alleen nodig als je op hetzelfde moment meerdere zware apparaten gebruikt, zoals een sauna, een zwembadpomp of een verwarmde vijver. Voor de meeste huishoudens met een normaal verbruikspatroon is dat niet aan de orde, ook niet als er een elektrische auto, warmtepomp of inductiekookplaat in huis staat. Onderzoek van de Rijksoverheid liet eerder al zien dat elektrisch koken, thuis een auto laden en een elektrische warmtepomp meestal mogelijk zijn zonder zwaardere aansluiting, zolang je niet alle drie tegelijk op vol vermogen gebruikt.

Wat betekent dit voor jouw situatie

Voor een gewoon huishouden zonder zonnepanelen is de rekensom simpel: je verbruik bepaalt wat je nodig hebt, niet wat er ooit in de meterkast is geïnstalleerd. Veel aansluitingen zijn decennia geleden zwaarder uitgevoerd dan nodig, bijvoorbeeld omdat een vorige bewoner een elektrische boiler of een werkplaats had.

Heb je zonnepanelen, dan ligt het iets genuanceerder. Je aansluiting moet niet alleen je verbruik aankunnen, maar ook je piekteruglevering op een zonnige dag. Vraag bij twijfel een erkend installateur om te checken of afschalen nog verantwoord is voordat je een kleinere aansluiting aanvraagt, zeker met het oog op de aankomende afbouw van de salderingsregeling per 1 januari 2027, waarbij je meer dan voorheen gaat sturen op je eigen verbruik en opslag. Een thuisbatterij kan daarbij helpen: die vangt pieken in opwek en verbruik op, waardoor je met een kleinere aansluiting toch comfortabel uitkomt. Meer hierover lees je op /thuisbatterij en in het verhaal van een gebruiker op /thuisbatterij/slimme-energie-van-frank.

Voor mkb-bedrijven ligt er een vergelijkbare kans, maar met grotere bedragen. Een bedrijfspand met een aansluiting van 3x80 ampère betaalt tot 4.500 euro per jaar aan vastrecht, tegenover gemiddeld 360 euro voor 3x25 ampère. Is het pand verbouwd, is een machine vervangen door een zuiniger model, of is er simpelweg nooit gekeken naar de oorspronkelijke dimensionering, dan loont een check zeker de moeite. Op /zakelijk vind je meer over het beoordelen van je zakelijke energiecontract en -aansluiting.

Rekenvoorbeeld

Een huishouden met een aansluiting van 3x35 ampère betaalt daarvoor gemiddeld 1.800 euro per jaar aan vastrecht bij de netbeheerder. Blijkt uit de jaarafrekening dat het verbruik al jaren onder de 15.000 kilowattuur ligt, dan voldoet een standaardaansluiting van 3x25 ampère, met gemiddelde kosten van 360 euro per jaar. Het verschil is 1.440 euro per jaar, wat nauwkeurig aansluit bij de besparing van minimaal 1.400 euro die de ACM noemt voor deze groep. Trek je daar de eenmalige kosten van ongeveer 300 euro voor het verkleinen van de aansluiting van af, dan heb je die investering binnen drie maanden terugverdiend. Elk jaar daarna is de besparing netto winst.

Stappenplan: zo check je je eigen aansluiting

• Zoek op je jaarafrekening op hoeveel kilowattuur je het afgelopen jaar hebt verbruikt, en doe dit voor de zekerheid over de laatste twee jaar.
• Kijk op de meterkast of bij je netbeheerder na welke aansluiting je nu hebt (meestal 3x25, 3x35 of 3x50 ampère).
• Verbruik je structureel minder dan 15.000 kilowattuur per jaar en heb je geen zware apparaten die gelijktijdig veel vermogen vragen, dan is een kleinere aansluiting vaak mogelijk.
• Heb je zonnepanelen, een warmtepomp of een laadpaal, vraag dan eerst een erkend installateur om de piekbelasting te checken.
• Vraag de wijziging aan via mijnaansluiting.nl, het gezamenlijke loket van de Nederlandse netbeheerders.
• Wacht de offerte van je netbeheerder af: daarin staan de eenmalige materiaal- en arbeidskosten, meestal rond de 300 euro.
• Reken na de wijziging je nieuwe jaarlijkse vastrechtkosten door op je energierekening of bij je leverancier.

Wat je hiermee kunt doen

De check kost een half uur en een jaarafrekening. Twijfel je of een kleinere aansluiting ook past bij jouw situatie, of wil je weten of je energiecontract en -aansluiting nog bij je verbruik passen, dan kijkt de klantenservice van WVE graag gratis met je mee: via klantenservice@wve.nl of 024 - 20 20 959.

Veelgestelde vragen

Hoeveel bespaar ik precies als ik mijn aansluiting verklein? Dat hangt af van je huidige aansluiting. De ACM rekent voor dat de stap van 3x35 naar 3x25 ampère minimaal 1.400 euro per jaar oplevert. Ga je van een nog zwaardere aansluiting terug, dan kan de besparing hoger uitvallen, tot enkele duizenden euro's per jaar bij grootverbruikers.

Kan ik altijd terug naar een zwaardere aansluiting als ik toch meer stroom nodig heb? Ja, dat kan, maar dat kost opnieuw tijd en een eenmalige vergoeding, en bij drukte op het net in jouw regio kan een nieuwe verzwaring wachttijd hebben. Twijfel je over toekomstige plannen zoals een warmtepomp of een laadpaal, bespreek dat dan eerst met een installateur voordat je verkleint.

Moet ik mijn energieleverancier ook inlichten als ik de aansluiting verklein? De wijziging loopt via je netbeheerder, niet via je leverancier. Je netbeheerder past de aansluitkosten aan; die staan gewoon op je jaarafrekening of maandnota van je leverancier verwerkt, dus een extra melding aan je leverancier is niet nodig.

Geldt dit ook als ik een dynamisch energiecontract heb? Ja, de aansluitkosten staan los van het type contract. Ook met een vast, variabel of dynamisch energiecontract betaal je vastrecht aan de netbeheerder op basis van je aansluiting, dus de besparing is in alle gevallen hetzelfde.

Bronnen

• Stroomaansluiting van veel huishoudens en bedrijven onnodig zwaar - RD.nl
• Honderdduizenden Nederlanders betalen jaarlijks ruim 1.400 euro te veel voor hun stroomaansluiting - Solar & Storage Magazine
• Te zware stroomaansluiting? 300.000 huishoudens en bedrijven kunnen besparen - Hart van Nederland
• Elektrisch koken, auto laden en elektrische warmtepomp meestal mogelijk zonder zwaardere aansluiting - Rijksoverheid
• Netcongestie: wachtlijst stroomnet groeit naar 15.498 - TPO