Garanties van Oorsprong: waar komt je stroom vandaan en wat kost het?

Elke kWh die een leverancier als stroom uit zon, wind of water verkoopt, is gedekt door een Garantie van Oorsprong (GvO): een certificaat dat aantoont waar en hoe die hoeveelheid stroom is opgewekt. Het prijsverschil met stroom uit fossiele bronnen is doorgaans klein. Het verschil tussen contracten zit vooral in de herkomst van de certificaten: uit welk land en uit welke bron.

Rond stroom uit hernieuwbare bronnen bestaan twee hardnekkige misverstanden. Veel mensen denken dat het fors duurder is; anderen denken dat er dan letterlijk andere stroom uit hun stopcontact komt. Beide kloppen niet. In dit artikel leggen we uit hoe het certificatensysteem werkt, wat het stroometiket je vertelt en waar je op let bij het vergelijken.

Hoe werkt een Garantie van Oorsprong?

Het stroomnet is één grote mengbak. Alle opgewekte stroom, uit welke bron ook, komt op hetzelfde net terecht en is fysiek niet meer te onderscheiden: een kWh is een kWh. Daarom werkt de herkomst administratief. Voor elke megawattuur die een producent opwekt uit zon, wind, water of biomassa, krijgt die producent een Garantie van Oorsprong. Een leverancier die zo'n contract verkoopt, moet voor elke kWh die jij verbruikt een GvO inkopen en afboeken.

In Nederland geeft CertiQ de GvO's uit. GvO's mogen ook uit andere EU-landen komen. Dat is precies waar contracten van elkaar verschillen.

Wat vertelt het stroometiket?

Elke leverancier is verplicht een stroometiket te publiceren. Daarop staat uit welke bronnen de geleverde stroom afkomstig is (zon, wind, water, biomassa, fossiel, kernenergie) en uit welk land de certificaten komen. Het stroometiket is daarmee de plek om te controleren wat er achter een contract zit, los van hoe het in reclame wordt omschreven.

Let bij het lezen op drie dingen:

• Bron: zon en wind, of ook waterkracht en biomassa?
• Land: Nederlandse certificaten of certificaten uit bijvoorbeeld Noorwegen of IJsland?
• Contract: staat de herkomst ook in je contract? Een herkomst die alleen in een advertentie staat, is geen afspraak.

Is stroom uit zon en wind duurder?

Het prijsverschil is doorgaans klein: vaak minder dan een halve cent per kWh, oftewel enkele tientjes per jaar voor een gemiddeld huishouden. Dat valt meestal in het niet bij wat je kunt besparen door contracten goed te vergelijken. Veel standaardcontracten in Nederland worden inmiddels al met GvO's geleverd. De vraag is dus vooral: welke certificaten, uit welk land en uit welke bron?

Goedkope certificaten komen vaak van bestaande waterkrachtcentrales in het buitenland. Certificaten van Nederlandse zonne- en windparken zijn schaarser en daardoor iets duurder. Dat verschil zie je terug in het tarief.

Hoe zit het met gas?

Bij gas ligt het anders. Biomethaan uit vergisting van organisch materiaal kan in het gasnet worden ingevoed, maar Nederland produceert daar veel minder van dan het verbruikt. Het is daardoor duidelijk duurder dan aardgas en volledige biomethaancontracten zijn zeldzaam. Sommige leveranciers dragen per verbruikte kuub een vast bedrag af aan bos- of natuurprojecten. Dat is een bijdrage aan die projecten; het verandert niets aan de uitstoot van het aardgas dat je verbruikt. Kijk bij een gascontract dus precies wat er wordt geleverd: aardgas, biomethaan of een mengvorm.

Wat kun je nu doen?

Pak je huidige contract en het stroometiket van je leverancier erbij en beantwoord drie vragen: uit welke bron komt mijn stroom, uit welk land komen de certificaten, en wat betaal ik ervoor? Wil je weten hoe andere contracten zich daartoe verhouden? Doe de gratis en vrijblijvende contractcheck via de energievergelijker van WVE of bel 024 - 202 09 59. Je adviseur zet prijs, voorwaarden en herkomst per aanbod naast elkaar.

Veelgestelde vragen

Wat is een Garantie van Oorsprong?

Een certificaat dat aantoont dat een bepaalde hoeveelheid stroom (1 MWh) is opgewekt uit een hernieuwbare bron, zoals zon, wind of water. Leveranciers kopen GvO's in voor de stroom die ze als zodanig verkopen. In Nederland geeft CertiQ ze uit.

Komt er dan andere stroom uit mijn stopcontact?

Nee. Het stroomnet mengt alle stroom. De GvO regelt administratief dat er voor jouw verbruik evenveel stroom uit de genoemde bron is opgewekt.

Waar zie ik waar mijn stroom vandaan komt?

Op het stroometiket van je leverancier. Daar staat per bron welk aandeel de geleverde stroom heeft en uit welk land de certificaten komen.

Is stroom uit zon en wind duurder?

Meestal maar weinig: het verschil is doorgaans minder dan een halve cent per kWh. Certificaten uit Nederlandse zon en wind zijn iets duurder dan certificaten van buitenlandse waterkracht.