Gasprijs doorbreekt grens van 100 euro: wat dit voor je rekening betekent

De Europese gasprijs steeg woensdag 28 oktober voor het eerst sinds december 2022 boven de 100 euro per megawattuur, aangewakkerd door verstoorde lng-aanvoer via de Straat van Hormuz, onverwachte storingen in Noorwegen en de eerste winterkou. Voor huishoudens met een dynamisch contract is gas nu al bijna twee keer zo duur als een jaar geleden, en ook bij vaste en variabele contracten stegen deze maand 51 van de 55 onderzochte tarieven. Wie dit najaar een contract moet verlengen, rekent en vergelijkt nu beter vroeg dan laat.

Waarom de gasprijs nu zo hard stijgt

De TTF-gasprijs, de Europese referentieprijs voor aardgas, noteerde op 28 oktober 100,37 euro per megawattuur — ruim 4 procent hoger dan de dag ervoor en voor het eerst sinds december 2022 boven de grens van 100 euro. Begin dit jaar stond de prijs nog rond de 28 euro per megawattuur: in nog geen jaar is de prijs dus bijna verviervoudigd.

Drie ontwikkelingen vallen samen. Ten eerste blijft de aanvoer van vloeibaar aardgas (lng) via de Straat van Hormuz verstoord sinds het conflict tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran eerder dit jaar raffinaderijen en vaarroutes beschadigde; Europa ontvangt daardoor vrijwel geen lng meer uit Qatar. Ten tweede kampte Noorwegen, de belangrijkste pijpleidingleverancier van Europa, met vier ongeplande storingen bij de installaties Kollsnes en Kårstø. Ten derde zorgt het eerste echte najaarsweer voor extra vraag naar verwarming, net op het moment dat landen beginnen met het onttrekken van gas uit hun opslagen.

Die opslagen bieden minder buffer dan vorig jaar. Nederland zat op 26 oktober op 66,5 procent gevuld, tegen 73 procent een jaar eerder; het kabinet verlaagde het nationale vuldoel eerder dit jaar al van 74 naar 64 procent. EU-breed staat de teller op ongeveer 75 procent, met 1 november als traditioneel ijkpunt voor de winter.

Wat dit betekent voor jouw energierekening

De stijging werkt razendsnel door naar de rekening, maar niet voor iedereen gelijk.

• Heb je een dynamisch contract, dan voel je de stijging per dag of zelfs per uur. De inkoopprijs voor gas ligt nu op ongeveer 1,95 euro per kuub, tegen 1,13 euro een jaar geleden.
• Heb je een variabel contract, dan past je leverancier de tarieven periodiek aan. Van de 55 vaste en variabele contracten die vergelijkingssite Energievergelijk.nl deze maand doorrekende, gingen er 51 omhoog, gemiddeld met 222 euro per jaar. Bij het sterkst gestegen contract, Budget ThuisVariabel, was dat ruim 500 euro.
• Heb je een vast contract dat nog loopt, dan merk je voorlopig niets — maar bij verlenging geldt het nieuwe, hogere prijsniveau. Juist nu een nieuw vast contract afsluiten kan dus duurder uitpakken dan een paar weken geleden.
• Heb je zonnepanelen, dan werkt de gasprijs door in de groothandelsprijs voor stroom, omdat gascentrales vaak de prijs bepalen (de zogenoemde merit order). De stroomprijzen liggen nu tussen 0,260 en 0,396 euro per kWh inclusief belasting, met een beursprijs van ongeveer 0,266 euro per kWh. Dat raakt vooral je verbruik 's avonds en 's ochtends; je teruglevering overdag verandert hierdoor niet wezenlijk.
• Ben je mkb-ondernemer met een zakelijk contract, dan volgen zakelijke tarieven vaak sneller de groothandelsmarkt dan particuliere contracten, zeker bij een variabel of dynamisch zakelijk contract. Een oplopende gasrekening raakt dan direct de marge, zeker bij energie-intensieve bedrijfsprocessen.

Rekenvoorbeeld: dit kost de prijsstijging jou

Neem een huishouden met een gemiddeld jaarverbruik van 790 kuub gas en een dynamisch contract. Een jaar geleden betaalde dit huishouden gemiddeld 1,13 euro per kuub, goed voor een jaarrekening van ongeveer 893 euro aan gas alleen. Met de huidige inkoopprijs van 1,95 euro per kuub komt die rekening uit op ruim 1.500 euro per jaar — een stijging van bijna 70 procent, zonder dat het huishouden ook maar één kuub meer is gaan verbruiken.

Voor een huishouden met een variabel contract dat deze maand werd aangepast, ligt de schade beperkter maar nog steeds voelbaar: gemiddeld 222 euro per jaar erbij, met uitschieters tot boven de 500 euro bij de duurste aanbieders.

Wat je nu kunt doen

• Check de einddatum van je huidige contract — loopt het binnenkort af, dan heb je nog tijd om rustig te vergelijken in plaats van onder tijdsdruk bij te tekenen.
• Vergelijk op prijs per eenheid (euro per kuub en per kWh), niet alleen op het jaarbedrag dat een leverancier je voorrekent — dat jaarbedrag is vaak gebaseerd op een inschatting die inmiddels achterhaald kan zijn.
• Overweeg bij een aflopend contract een dynamisch energiecontract als alternatief voor direct vastzetten tegen het huidige hoge niveau — je profiteert dan automatisch zodra de markt afkoelt, met het risico dat de prijs eerst nog verder stijgt.
• Heb je een thuisbatterij of overweeg je er een, dan kun je bij een dynamisch stroomcontract blijven profiteren van de goedkopere uren, ook als de gasprijs de stroomprijs opdrijft — lees hoe dat in de praktijk werkt op onze pagina over thuisbatterijen en in het verhaal van Frank.
• Ben je ondernemer, laat dan ook je zakelijke contract doorrekenen — op onze zakelijke pagina zie je wat er voor mkb-bedrijven verandert.
• Twijfel je of je huidige contract nog concurrerend is? Laat het checken — onze klantenservice doet dat gratis en vrijblijvend via klantenservice@wve.nl of 024 - 20 20 959.

Veelgestelde vragen

Moet ik nu snel een nieuw energiecontract afsluiten voordat de prijs verder stijgt? Dat hangt af van je situatie. Loopt je huidige contract nog een tijd door, dan heb je geen haast. Moet je binnenkort verlengen, dan loont het de moeite om meerdere aanbieders te vergelijken en niet automatisch het eerste aanbod van je huidige leverancier te accepteren — tussen aanbieders zitten op dit moment grote verschillen.

Waarom stijgt de gasprijs zo snel terwijl de winter nog maar net begint? De markt kijkt vooruit. Verstoorde aanvoer via de Straat van Hormuz, storingen bij Noorse gasinstallaties en de eerste kou zorgen voor onzekerheid of er straks genoeg gas beschikbaar is zodra de vraag in december en januari verder oploopt. Die onzekerheid wordt nu al in de prijs verwerkt.

Heeft deze gasprijsstijging ook gevolgen voor mijn stroomrekening, ook als ik geen gas gebruik? Ja, in veel gevallen wel. Gascentrales bepalen regelmatig de groothandelsprijs van stroom, ook op momenten dat de meeste stroom uit andere bronnen komt. Daardoor werkt een hogere gasprijs door in je stroomtarief, zeker bij een dynamisch of variabel stroomcontract.

Kan ik nog iets doen als mijn vaste contract nog een jaar doorloopt? Voor je lopende contract verandert er niets — je houdt de afgesproken prijs tot de einddatum. Wel is het slim om die einddatum te noteren en ruim van tevoren te vergelijken, zodat je niet op het laatste moment tegen de huidige hoge tarieven moet bijtekenen.

Bronnen

• Gasprijs stijgt boven 100 euro, hoogste niveau sinds 2022 - TPO
• TTF gas price breaches €100/MWh, further rise expected - Montel News
• TTF gas prices just hit €100/MWh - European Gas Hub
• Gasprijs naar nieuwe piek: bij 51 van de 55 energiecontracten stegen deze maand de tarieven - Energievergelijk.nl
• Energiemonitor ACM - Autoriteit Consument & Markt